Bakanlık, tüketicilerin alışveriş tercihlerini doğrudan etkileyen bu kampanyaları mercek altına alarak saha denetimlerini sıklaştırma kararı aldı. Yapılan incelemelerde, özellikle “indirim içinde indirim” gibi yanıltıcı matematiksel hesaplamalar ve okunmayacak kadar küçük kampanya şartları gibi birçok usulsüzlük tespit edildi.
YÜZDE 50 + YÜZDE 20 DÖNEMİ BİTİYOR
Bakanlık müfettişlerinin sahada ve dijital mecralarda yaptığı incelemelerde, dürüstlük kuralına aykırı pek çok yöntem belirlendi. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil eden ve üzerinde en çok durulan ihlaller şu şekilde sıralandı:
Kafa Karıştıran İndirim Hesapları: Reklamlarda yer alan “yüzde 50 + yüzde 20 + yüzde 10” gibi üst üste binen ve nihai indirimi net olarak göstermeyen ifadelerin tüketicilerde ciddi kafa karışıklığı oluşturduğu saptandı.
Küçük ve Silik Puntolu Dipnotlar: Ana metinde “tüm ürünlerde indirim” vaat edilmesine rağmen, okunması imkansız küçük ve silik puntolarla yazılmış dipnotlarla birçok ürünün kampanya kapsamı dışında bırakıldığı görüldü.
Tarih Belirsizliği: İndirimli satışların ne zaman başlayıp ne zaman sona ereceğine dair net bir takvimin ilan edilmediği belirlendi.
Sadakat Kartlarında Hayali Fiyatlar: Mağaza veya marka kartlarına özel yapılan indirimlerde, ürünün referans (eski) fiyatının gerçeğe aykırı şekilde yüksek gösterilerek yapay bir indirim algısı oluşturulduğu tespit edildi.
CEZADA ÜST SINIR 39 MİLYONU BULACAK
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yürütülen süreçte, mevzuata aykırı hareket eden yalnızca reklam verenler değil, reklam ajansları ve bu reklamları yayınlayan mecra kuruluşları da sorumlu tutuluyor. Reklam Kurulu, ihlalin boyutuna göre reklamları durdurma veya aynı yöntemle düzeltme cezalarının yanı sıra ağır idari para cezaları uygulama yetkisine sahip.
İdari para cezaları, yanıltıcı reklamın yayınlandığı mecraya (televizyon, internet, radyo, bilboard vb.) göre değişiklik gösteriyor. En alt sınır 99 bin 339 lira olarak belirlenirken, ceza miktarı ihlalin büyüklüğüne göre 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar çıkabiliyor. Kurul, ceza keserken işletmenin elde ettiği haksız menfaati, tüketicinin uğradığı zararı ve firmanın kusur durumunu tek tek değerlendiriyor.
Ticaret Bakanlığı, hem tüketicilerin ekonomik çıkarlarını korumak hem de işletmelerin telafisi güç ağır cezalarla karşı karşıya kalmasını önlemek adına “önce uyar, sonra cezalandır” stratejisini benimsedi. Bu doğrultuda ilgili meslek kuruluşları ve ticaret odaları üzerinden tüm üyeler önceden bilgilendirildi.
Bakanlık uzmanları, spekülatif fiyat hareketlerine yol açan ve piyasa dengesini bozan tüm ticari uygulamaların titizlikle takip edileceğini belirterek, firmaların reklam dillerini acilen mevzuata uygun hale getirmeleri gerektiği uyarısında bulundu.
